ASR

Alphabet Street-eko sistema zeinu diakritikoak eta karaktere bereziak adierazteko

2.2 bertsioa


Edukiak


Sarrera

Alfabeto latinoan (eta hartara egokitutako transliterazioetan) karaktere berezi eta zeinu diakritiko mordo bat erabiltzen dira. HTML hizkuntzan batzuk ikus daitezke, baina ez beste batzuk. Hona HTMLz zuzenean idatz daitezkeen karaktereak (azalpen zehatzagoak hemen):

 
Áá Àà Ââ Ãã Ää Åå Ææ Çç Èè Éé Êê Ëë Ìì Íí Îî Ïï Ññ Óó Òò Ôô Öö Õõ Øø ß Ùù Úú Ûû Üü ÿ

Karaktere horiek behar direnean, halaxe idazten ditugu GeoNativen. Gainerakoentzat, gure sistema propioa asmatu dugu GeoNativen, eta ASR izena jarri diogu (Alphabet Street Representation). ASR-ren kakoa erraza da: HTMLz idatz daitezkeen Ascii zeinuak idazten ditugu aldatutako karakterearen ondoren, eta era berean HTML trukuak erabiltzen ditugu, hala nola estiloak (Strikethru edo gainmarra, eta azpimarra). Adibide batzuk:

Jatorrizko formak

ASR

Chis¸ina(u
Ly´dh»veldidh» Ísland
Gradis<c<e
Wloclawek
 

Fantasiazko adibideak

Diacritics

ASR

[R Acute] [y Grave] [w Circumflex] [n Diaeresis] [u Tilde]

R´y`w^n¨u~

[G Dot Above] [a Macron] [g Breve] [u Ring Above] [z Caron]

G·a¯g(u°z<

[H Macron below] [o Macron Ogonek] [u Dot Below] [t Cedilla] [u Ogonek]

Ho¯«u!t¸u«

[D Bar] [l Slash] [i Dotless] [Sami Eng] [o Double Acute]

Dli+ng»ö+

 

 

Tauletarako oharrak
 
Diakritikoen izen gehienak ingelesez utzi ditugu. Terminologia falta zitzaigun eta gaizki itzultzen hastea baino hobe zela uste dugu. Azalpenak gehitu ditugu eta goiko adibideetan ere ikus dezakezua ohikoenek ze itxura duten.

Karaktere berezi batzuk gutxi gora-behera adieraz daitezke HTMLren truku bat erabiliz: estiloak.

 
Unicode erakundea munduko idazkera eta karkatere guztiak katalogatzen ari da, ordenadoreetarako kode bateratu bat asmatzeko. Beren gunea bisita dezakezu eta hemen aipatzen diren karakereek zein itxura duten ikusi. Taula hauetan Unicode kode zenbakia aipatzen duzu, eta horri dagokion irudia azkar aurkituko duzu Unicoden:
ASRren bertsio honek 2.2 zenbakia darama. Lehena, 1.0, hobetu egin genuen bi lagunen aportazioekin: Peeter Pall (bere sistema propioa egin du Estonian; 2.0 dei geniezaioke horri), eta Thomas Tvegaard (bere bertsioa 2.1 litzateke). Esker mila biei. Beste iradokizun batzuk entzungo ditugu ASR hobetzeko, jakina.

1. Taula. Diakritiko ohikoenak

Unicode

Izena

ASR

U+0300

GRAVE ACCENT
Català hitzak katalanez duena

`

U+0301

ACUTE ACCENT
Espainolezko Ramón izenak duena

´

U+0302

CIRCUMFLEX ACCENT
txapel txorrotx bat

^

U+0303

TILDE
Iñakik N gainean duena

~

U+0304

MACRON
marra gainean

¯

U+0306

BREVE
zirkulu laurdena gora begira gainean

(

U+0307

PUNTUA (DOT) GAINEAN

·

U+0308

DIAERESIS
Zubererazko Ü ü horiek dutena

¨

U+030A

RING ABOVE
Eraztun edo zirkulutxoa goian

°

U+030B

DOUBLE ACUTE ACCENT
Acute bikoitza (hungarieraz)

ö+ ü+

U+030C

CARON
v ttipi baten antzekoa gainean

<

U+0323

DOT BELOW (PUNTUA AZPIAN)

!

U+0327

CEDILLA
François-ek duena c azpian

¸

U+0328

OGONEK - Cedillaren antzekoa, baina eskuinera begira

«

U+0331

MACRON AZPIAN
Karaktere azpimarratua

Hefa

U+0335

MARRA ERDITIK (STROKE OVERLAY)
Karakterea Strikethru estiloan

LkldD

U+0337

MARRA DIAGONALA ERDITIK (SOLIDUS OVERLAY)
Karakterea Strikethru estiloan

LkldD

U+0180
U+01E4
U+019A
BAR: MARRA HORIZONTALA karakterearen besoetako batetik (ez erditik)
Karakterea Strikethru estiloan

kD

U+0142

SLASH: MARRA DIAGONALA karakterearen besoetako batetik (ez erditik)
Karakterea Strikethru estiloan

Lld


2. taula. Beste karaktere modifikatu batzuk

Izena

ASR

KARAKTERE BIREN MODIFIKATZAILEA Ligaturak eta balio bikoitzeko karaktereak

»

KARAKTERE BAKARRAREN MODIFIKATZAILEA

+

Unicode adibideak

Izena

U+014B

LATIN SMALL LETTER ENG
(samierazko Ng)

ng»

U+01DD

SCHWA
(Azerierazko buelta emandako e)

ä+

U+0131

LATIN SMALL LETTER DOTLESS I
(turkierazko i xehe puntugabea)

i+

U+0138

LATIN SMALL LETTER KRA
(k modifikatu bat)

q+

U+0190

LATIN CAPITAL LETTER OPEN E
(E berezi bat)

E+

U+00D0
U+01F0
ICELANDIC ETH
(Islandieraz)

dh»

U+00DE
U+01FE
ICELANDIC THORN
(Islandieraz)

th»

U+01B7

CAPITAL EZH
(Z modifikatu bat)

ZH»

 
3. taula. Diakritikoen konbinazioak (adibideak)

Unicode adibideak

Izena

ASR

U+01DF

A xehea + DIAERESIS + MACRON

ä¯

U+01E1

A xehea + DOT ABOVE (puntua goian) + MACRON

a¯:

U+01ED

O xehea + OGONEK + MACRON

o¯«

4. taula. Komatxo solte itxurako zeinuak.
 
Taula honetako karaktereak ez dira aurrekoaren modifikazioa adierazten duten ASR zeinuak, baizik eta bere hartan solte dauden apostrofe edo komatxo itxurako zeinuak, aurreko eta ondorengo karaktereetatik independenteak. Batez ere transliterazioetan ageri dira.

Izena

ASR

AYN ARABIARRA

`'

ZEINU "GOGOR" ZIRILIKOA

"

ZEINU "BIGUN" ZIRILIKOA

'

APOSTROFE SOILA (NENETS)
Karakterea Strikethru estiloan

'

APOSTROFE BIKOITZA (NENETS)
Karakterea Strikethru estiloan

"

5. taula. Karaktere ez ohikoak

Unicode adibideak

Izena

ASR

U+0336

STROKE OVERLAY LUZEA
Karakterea Strikethru estiloan

LkldD

U+0338

SOLIDUS OVERLAY LUZEA Karakterea Strikethru estiloa

LkldD

U+030D

MARRA BERTIKALA GOIAN

]

U+030E

MARRA BERTIKAL BIKOITZA GOIAN

]]

U+0310

CANDRABINDU
(Indiako hizkuntzen transliterazioan)

U+0311

Buruz beherako BREVE

>

U+0312

Buruz beherako KOMA GOIAN
nonbait Letonierazko g xehean soilik

`

U+0315

KOMA GOIAN ESKUBITARA
nonbait txekeraz (d t) eta eslovakieraz (d l t) soilik

´

U+0305

OVERLINE
Macron-en berdina: marra goian

¯

U+0309

HOOK ABOVE (kakoa goian)

?

U+0181
U+01B3
U+01B4

INTEGRATED HOOK (karaktereari lotutako kakoa)

?

U+0182
U+018C
TOPBAR
Karakterearen luzapen horizontala goian

¬

U+0316

GRAVE AZPIAN
Azpimarratutako zeinua

`

U+0317

ACUTE AZPIAN
Azpimarratutako zeinua

´

U+031B

HORN (adarra, goian)

#

U+031F

PLUS ZEINUA AZPIAN
Azpimarratutako zeinua

+

U+0320

MINUS ZEINUA AZPIAN
Azpimarratutako karakterea

Hefa

U+0321

PALATALIZED HOOK BELOW
Kako mota bat azpian -
Azpimarratutako zeinua

?

U+0322

RETROFLEX HOOK BELOW
beste kako mota bat azpian

¿

U+0324

DIAERESIS AZPIAN
Azpimarratutako zeinua

¨

U+0325

RING AZPIAN
Azpimarratutako eraztun edo zirkulutxoa

°

U+0326

KOMA AZPIAN
Cedilla bezala adieraziko dugu

¸

U+032C

CARON AZPIAN
Azpimarratutako zeinua

<

U+032D

CIRCUMFLEX AZPIAN
Azpimarratutako zeinua

^

U+032E

BREVE AZPIAN
Azpimarratutako zeinua

(

U+032F

BREVE BURUZ BEHERA AZPIAN
Azpimarratutako zeinua

>

U+0330

TILDE AZPIAN
Azpimarratutako zeinua

~

U+0332

LOW LINE
Azpimarra mota bat: azpimarratutako karakterea

Hefa

U+0340

GRAVE TONE MARK
Grave bezalakoxea

`

U+0341

ACUTE TONE MARK
Acute bezalakoxea

´

U+0360

TILDE BIKOITZA

U+0361

Buruz beherako BREVE BIKOITZA

U+0140
U+013F
PUNTUA ERDIAN ESKUBITARA
Katalanez soilik l·l idazteko

L· l·

 
6. taula. Diakritikorik arraroenak
Ez dute ASR soluziorik oraingoz. Asmatuko dugu zerbait behar izanez gero.

Unicode adibideak

Izena

U+0313

COMMA ABOVE (koma goian)

U+0314

REVERSED COMMA ABOVE (eskuinetara begira dagoen koma goian)

U+030F

DOUBLE GRAVE ACCENT (Grave bikoitza)

U+0318

LEFT TACK BELOW (hau da tack bat: ¬)

U+0319

RIGHT TACK BELOW

U+031A

LEFT ANGLE ABOVE

U+031C

LEFT HALF RING BELOW

U+031D

UP TACK BELOW

U+031E

DOWN TACK BELOW

U+0329

VERTICAL LINE BELOW (marra bertikala azpian)

U+032A

BRIDGE BELOW (zubia azpian)

U+032B

INVERTED DOUBLE ARCH BELOW (arku moduko bat azpian)

U+0333

DOUBLE LOW LINE (azpimarra bikoitza)

U+0334

TILDE OVERLAY (tildea karakterearen erditik)

U+0339

RIGHT HALF RING BELOW (eraztun zatia azpian)

U+033A

INVERTED BRIDGE BELOW (zubi itzulia azpian)

U+033B

SQUARE BELOW (karratu bat azpian)

U+033C

SEAGULL BELOW (kalatxori bat azpian)

U+033D

X ABOVE (ixa goian)

U+033E

VERTICAL TILDE (tilde bertikala)

U+033F

DOUBLE OVERLINE (marra bikoitza erditik)


Eguneratua: 1997-10-24 

 

Main page

Table index

Looking for info

Links / Loturak

Your comments

Sarrera orrira

Taulen aurkibidea

New! / Zer berri?

Alphabet Street

Bisitarien iritzia

geonative@reocities.com

Your comments, corrections, additions ...

Zure iritziak, zuzenketak, gehikuntzak ...

Alphabet Street © Luistxo Fernandez & Marije Manterola


This page hosted by

GeoCities

Get your own Free Home Page