ทวีปออสเตรเลีย


Link Homepage I ศูนย์การเรียนสังคม I ห้องสมุดDIGITAL I

ที่ตั้งและอาณาเขต
ลักษณะภูมิประเทศออสเตรเลีย
ลักษณะภูมิประเทศนิวซีแลนด์
ลักษณะภูมิอากาศทวีปออสเตรเลีย
ทรัพยากรธรรมชาติ
ลักษณะเชื้อชาติ ภาษา ศาสนา ประชากร และสังคม และวัฒนธรรม ของทวีปออสเตรเลีย

ที่ตั้งและอาณาเขต


ที่ตั้ง
ทวีปออสเตรเลีย เป็นทวีปที่มีขนาดเล็กที่สุดในโลก ตั้งอยู่ทางซีกโลกใต้ ในมหาสมุทรแปซิฟิก
ประกอบด้วย
    ประเทศออสเตรเลีย (Commonwealth of Australia)
    ประเทศนิวซีแลนด์ (New Zealand)

ดินแดน โอเชียเนีย (Oceania) ประกอบด้วยหมู่เกาะในมหาสมุทรแปซิฟิก ได้แก่
ประเทศหมู่เกาะไมโครนีเชีย หมู่เกาะเมลานีเชีย หมู่เกาะโพลีนีเชีย ออสตราเลเชีย (Australasia) คือชื่อเรียกประเทศออสเตรเลีย และนิวซีแลนด์ รวมกัน

อาณาเขตติดต่อของทวีปออสเตรเลียมีดังนี้
  • ทิศหนือ ติดต่อทะเลติมอร์ ทะเลอาราฟูรา
  • ทิศตะวันออกติดต่อทะเลคอรัล ทะเลแทสมัน มหาสมุทรแปซิฟิก
  • ทิศใต้ ติดต่อมหาสมุทรอินเดีย


ออสเตรเลียเป็นดินแดนที่ถูกตัดขาดจากทวีปอื่น โดยมีทะเล และมหาสมุทรกั้น จึงมีพืช และสัตว์หลายชนิดที่ไม่พบในทวีปอื่นๆ ได้แก่สัตว์ที่มีกระเป๋าหน้าท้อง สำหรับไว้ใส่ตัวอ่อน เช่น จิงโจ้ และสัตว์ที่ออกไข่ แต่เลี้ยงลูกด้วยนม เช่น ตุ่นปากเป็ด เป็นต้น



 
ลักษณะภูมิประเทศออสเตรเลีย


ประเทศออสเตรเลีย มีฝั่งทะเลค่อนข้างเรียบ ทางตอนเหนือมีอ่าวขนาดใหญ่คือ


  • อ่าวคาร์เปนตาเรีย
  • อ่าวโจเซฟโบนาปาร์ต
  • คาบสมุทรเคปยอร์ก
  • อ่าวเกรตออสเตรเลียนไบท์


ชายฝั่งทะเลด้านตะวันออกเฉียงเหนือ มีแนวปะการังขนาดใหญ่ที่สุดในโลกชื่อ เกรต แบริเออร์ รีฟ (Great Barrier Reef)
พื้นทวีป มีที่ราบกว้างใหญ่ตอนกลาง ด้านตะวันออกและตะวันตก เป็นที่สูงและทะเลทราย

โครงสร้างภูมิประเทศของออสเตรเลีย แบ่งออกได้เป็น 3 เขตใหญ่ๆ คือ

    1. เขตเทือกเขาสูงทางด้านตะวันออก เรียกว่าเทือกเขาเกรต ดิไวดิง (Great Dividing Range) วางขนานตัวกับชายฝั่งทะเลตั้งแต่แหลมยอร์ก ไปจนถึง ช่องแคบบาสส์ มียอดเขาสูงสุดชื่อคอสสิอัสโก บนทิวเขาออสเตรเลียนแอลป์
    2. เขตที่ราบสูงภาคตะวันตก เป็นเขตที่มีโครงสร้างเก่าแก่ของทวีป ยกขอบสูงทางด้านตะวันตก ลาดเอียงมาทางทิศตะวันออก มีทิวเขาหลายแนว ได้แก่ ทิวเขาแมกโดนัล ทิวเขามัสเกรฟ ทิวเขาแฮมเมอร์สเลย์ เขตนี้แห้งแล้ง มีทะลทรายหลายแห่ง
    3. เขตที่ราบภาคกลาง ประกอบด้วย

    • ที่ราบรอบอ่าวคาร์เปนตาเรีย ดินขาดความอุดมสมบูรณ์
    • ที่ราบรอบทะเลสาบแอร์ ทะเลสาบน้ำเค็มเป็นแอ่งแผ่นดินที่แห้งแล้งมาก
    • ที่ราบลุ่มแม่น้ำเมอร์เรย์ - ดาร์ลิง เป็นแม่น้ำที่มีความสำคัญทาง ด้านการชลประทานมากที่สุด มีต้นน้ำจากเทือกเขาเกรตดิไวดิง ที่ราบเขตนี้ อุดมสมบูรณ์ เป็นเขตเกษตรกรรมที่สำคัญ
    • ที่ราบนัลลาบอร์ ชายฝั่งอ่าวเกรตออสเตรเลียน เป็นที่ราบหินปูน แห้งแล้งมาก

 
ลักษณะภูมิประเทศนิวซีแลนด์


ประเทศนิวซีแลนด์ประกอบด้วยเกาะใหญ่ 2 เกาะ คือ
  • เกาะเหนือ
  • เกาะใต้

ช่องแคบระหว่าง 2 เกาะนี้ คือ ช่องแคบคุก

เกาะเหนือ มีที่ราบอุดมสมบูรณ์บริเวณชายฝั่งรอบๆเกาะ ตอนกลางเป็นที่ราบสูง มีภูเขาไฟ น้ำพุร้อน สามารถนำพลังงานความร้อนไปใช้ประโยชน์ในการผลิตกระแสไฟฟ้า ภูเขาไฟที่สำคัญชื่อ เอกมองต์ (Mount Egmont) เกาะเหนือมีดินอุดมสมบูรณ์ เหมาะแก่การเพาะปลูกและเลี้ยงสัตว์

เกาะใต้ ด้านตะวันตกของเกาะมีเทือกเขาสูงทอดแนวยาวตั้งแต่เหนือถึงใต้ คือ เทือกเขาแอลป์ใต้ บนยอดเขามีหิมะ และธารน้ำแข็งปกคลุม ทำให้เกิดชายฝั่งแบบฟยอร์ด ทางด้านตะวันตกเฉียงใต้ ที่ราบเขตเกษตรกรรมที่สำคัญด้านตะวันออกของเกาะใต้คือ ที่ราบแคนเทอร์เบอร์รี

 
ลักษณะภูมิอากาศทวีปออสเตรเลีย


ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อลักษณะภูมิอากาศของประเทศออสเตรเลีย คือ


    1. ละติจูด ประเทศออสเตรเลีย ตั้งอยู่ในเขตละติจูด ที่ 10 องศาใต้ ถึง 40 องศาใต้ จึงมีลักษณะอากาศทั้งแบบเขตร้อน และเขตอบอุ่น
    2. ทิศทางของลมประจำ คือ

    • ลมสินค้าตะวันออกเฉียงใต้ พัดจากมหาสมุทรแปซิฟิก พัดเข้าสู่ ชายฝั่งตะวันออกของประเทศออสเตรเลีย ทำให้เขตนี้มีฝนตกชุกตลอดปี
    • ลมมรสุมตะวันตกเฉียงเหนือ พัดจากทะเลติมอร์ ทะเลอาราฟูรา เข้าสู่ชายฝั่งทางตอนเหนือของประเทศออสเตรเลียในฤดูร้อน ทำให้เขตนี้มีฝนตกชุกในฤดูร้อน และมีอากาศแห้งแล้งในฤดูหนาว
    • ลมตะวันตกเฉียงใต้ พัดจากมหาสมุทรอินเดีย เข้าสู่ชายฝั่งตะวันตกเฉียงใต้ของประเทศออสเตรเลียในฤดูหนาว ทำให้ชายฝั่งเขตนี้มีฝนตกชุกในฤดูหนาว ฤดูร้อนแห้งแล้ง

    3. ระยะห่างจากทะเล ออสเตรเลียเป็นประเทศที่กว้างมาก ทำให้ตอนกลางของทวีปไม่ได้รับอิทธิพลจากทะเล จึงมีลักษณะอากาศแห้งแล้งแบบทะเลทรายเป็นบริเวณกว้าง
    4. ทิศทางของเทือกเขา เทือกเขาเกรตดิไวดิง ทอดแนวขนานไปกับชายฝั่งทะเลด้านชายฝั่งตะวันออก สกัดกั้นความชื้นจากมหาสมุทรแปซิฟิก ทำให้ด้านหน้าเขามีฝนตกชุก ด้านหลังเขาแห้งแล้ง
    5. กระแสน้ำในมหาสมุทร
    • กระแสน้ำอุ่นศูนย์สูตรใต้ ไหลเลียบฝั่งทะเลด้านตะวันออกเฉียงเหนือ
    • กระแสน้ำอุ่นออสเตรเลียตะวันออก ไหลเลียบชายฝั่งทะเลด้านตะวันออกเฉียงใต้
    • กระแสน้ำเย็นออสเตรเลียตะวันตก ไหลเลียบชายฝั่งด้านตะวันตกของทวีปออสเตรเลีย


ลักษณะภูมิอากาศของออสเตรเลีย แบ่งเป็น 7 เขต คือ


    1. เขตภูมิอากาศร้อนชื้น หรือแบบป่าไม้เขตร้อน (Tropical Maritime Climate) ได้แก่บริเวณรัฐควีนสแลนด์ มีอุณหภูมิสูงตลอดปี ในฤดูร้อนมีฝนตกชุก ในฤดูหนาวมีอากาศอบอุ่น เพราะได้รับอิทธิพลจากลมมรสุมตะวันออกเฉียงใต้ พืชพรรณธรรมชาติเป็นป่าไม้เขตร้อน
    2. เขตภูมิอากาศทุ่งหญ้าเมืองร้อนหรือสะวันนา (Tropical Savanna Climate) ได้แก่บริเวณพื้นที่ทางตอนเหนือของเส้นทรอปิก ออฟ แคปริคอร์น ฝนตกใน ฤดูร้อน อุณหภูมิสูงตลอดปี พืชพรรณธรรมชาติเป็นทุ่งหญ้าสะวันนา
    3. เขตภูมิอากาศแบบทุ่งหญ้ากึ่งทะเลทราย (Semi - Desert Climate) เป็นเขตเชื่อมต่อระหว่างเขตร้อนชื้นสลับแล้ง กับเขตทะเลทราย ได้รับฝนน้อย พืชพรรณธรรมชาติเป็นทุ่งหญ้าสั้น
    4. เขตภูมิอากาศแบบทะเลทราย (Desert Climate) ได้แก่บริเวณตอนกลาง และภาคตะวันตกของประเทศ อุณหภูมิสูง แห้งแล้งมาก มีทะเลทรายหลายแห่งอยู่ต่อเนื่องกัน เช่น ทะเลทรายเกรตแซนดี ทะเลทรายกิบสัน ทะเลทรายเกรตวิกตอเรีย ทะเลทรายซิมป์สัน พืชพรรณธรรมชาติเป็นทุ่งหญ้ากระจายเป็นหย่อมเล็กๆ
    5. เขตภูมิอากาศแบบเมดิเตอร์เรเนียน (Mediterranean Climate) บริเวณเมืองเพิร์ธ ชายฝั่งตะวันตกเฉียงใต้ และเมืองแอเดเลด ทางตอนใต้ของประเทศ มีฝนตกในฤดูหนาว อากาศอบอุ่น ฤดูร้อนแห้งแล้ง พืชพรรณธรรมชาติคือ ส้ม องุ่น มะกอก
    6. เขตภูมิอากาศแบบอบอุ่นชื้น (Humid Subtropical Climate) บริเวณชายฝั่งตะวันออกเฉียงใต้ของประเทศ มีอากาศอบอุ่นฝนตกชุกตลอดปี พืชพรรณธรรมชาติเป็นป่าผลัดใบ
    7. เขตภูมิอากาศแบบอบอุ่นค่อนข้างหนาว (Cool Temperate Climate) ตอนใต้ของรัฐนิวเซาท์เวลส์ รัฐวิกตอเรีย เกาะแทสเมเนีย อากาศอบอุ่น มีฝนตกชุกตลอดปี พืชพรรณธรรมชาติเป็นเป็นป่าไม้ใบกว้างผลัดใบ และป่าสน


ลักษณะภูมิอากาศของนิวซีแลนด์ คือ อบอุ่นชื้นภาคพื้นสมุทร เนื่องจากประเทศนิวซีแลนด์ตั้งอยู่ในเขตอากาศอบอุ่น และอยู่กลางมหาสมุทรแปซิฟิก ได้รับอิทธิพลของลมประจำตะวันตกเฉียงเหนือ ทำให้มีอุณหภูมิค่อนข้างสม่ำเสมอ ฤดูร้อนอากาศค่อนข้างเย็น ฤดูหนาวไม่หนาวจัดมาก มีฝนตกชุกตลอดปี เหมาะแก่การเกษตรกรรม

 
ทรัพยากรธรรมชาติ



ประเทศออสเตรเลีย
ทรัพยากรธรรมชาติที่สำคัญของออสเตรเลีย ได้แก่
  • ป่าไม้ ประเทศออสเตรเลีย มีป่าไม้ที่สำคัญคือ ยูคาลิปตัส อะเคเชีย วอตเติล
  • แร่ธาตุ เป็นแหล่งสำรองทรัพยากรแร่ธาตุหลายชนิด เช่น เหล็ก ถ่านหิน ทองคำ ทองแดง เป็นต้น
  • พลังงาน แหล่งสำคัญของน้ำมันปิโตรเลียม อยู่ทางด้านตะวันตกเฉียงเหนือของประเทศ แหล่งผลิตพลังงานน้ำที่สำคัญ คือบริเวณลุ่มแม่น้ำเมอร์เรย์ - ดาร์ลิง แม่น้ำสโนวี
  • สัตว์ป่า สัตว์พื้นเมืองได้แก่ จิงโจ้ สุนัขดิงโก โคอาลา นกอีมู นกกีวี


เศรษฐกิจของประเทศออสเตรเลีย คือ

    1. การเพาะปลูก แหล่งเพาะปลูกสำคัญได้แก่ บริเวณลุ่มแม่น้ำเมอร์เรย์ - ดาร์ลิง เกาะแทสเมเนีย พืชสำคัญคือ ข้าวสาลี ข้าวโอ๊ต ข้าวบาร์เลย์ ทำกันในไร่นาแปลงใหญ่ๆ ใช้เครื่องจักรทุ่นแรงช่วยในการเพาะปลูก และเก็บเกี่ยว
    2. การเลี้ยงสัตว์ สัตว์ที่เลี้ยงมากที่สุดคือ โคเนื้อ และแกะพันธุ์เมอริโน ให้ขนปุยยาว ขนแกะเป็นสินค้าออกที่สำคัญ
    3. การล่าสัตว์และการประมง ชาวพื้นเมืองของออสเตรเลีย ใช้เครื่องมือง่ายๆล่าสัตว์ เช่น หอกและบูมเมอแรง เป็นต้น การประมงไม่เด่นนัก เนื่องจากยังขาดแรงงาน และอุปกรณ์
    4. การทำป่าไม้ มีพื้นที่ป่าไม้น้อย และเป็นไม้ที่มีคุณค่าทางเศรษฐกิจต่ำ ไม้เนื้ออ่อน เช่น ต้นยูคาลิปตัส จะใช้ทำเยื่อกระดาษ เป็นต้น
    5. การอุตสาหกรรม ออสเตรเลียมีทรัพยากรมาก ประชากรมีคุณภาพ มีเทคโนโลยีทันสมัย มีเงินทุนสูง การอุตสาหกรรมเจริญก้าวหน้าอย่างรวดเร็ว ส่วนมากเป็นอุตสาหกรรมหนัก เมืองศูนย์กลางอุตสาหกรรมได้แก่ เมืองซิดนีย์ เมืองนิวคาสเซิล
    6. การพาณิชยกรรม สินค้าออกส่วนใหญ่เป็นผลิตภัณฑ์ที่ได้จากสัตว์ เช่นเนื้อสัตว์ หนังสัตว์ ขนสัตว์ นมเนย และข้าวสาลี น้ำตาล เครื่องจักรกล ผลไม้ เป็นต้น สินค้าเข้าคือ สินแร่ เครื่องจักร ปุ๋ย อาหาร เสื้อผ้า


ประเทศนิวซีแลนด์
ทรัพยากรธรรมชาติที่สำคัญของนิวซีแลนด์ ได้แก่
  • ทรัพยากรดิน ประเทศนิวซีแลนด์มีดินอุดมสมบูรณ์เหมาะแก่การเพาะปลูกเกิดจากการทับถมของดินตะกอนภูเขาไฟ ที่ราบทั้งบนเกาะเหนือ และเกาะใต้ เหมาะแก่การเพาะปลูกและการเลี้ยงสัตว์
  • ทรัพยากรน้ำ ภูมิประเทศส่วนใหญ่ของนิวซีแลนด์เป็นที่สูง กระแสน้ำในแม่น้ำต่างๆจึงไหลแรง เหมาะแก่การนำไปใช้ประโยชน์ในด้านพลังงาน ประเทศนิวซีแลนด์มีภูเขาไฟที่ยังมีพลัง มีน้ำพุร้อนทั้งชนิดที่เป็นน้ำพุ ธรรมดา และน้ำพุพุ่งขึ้นสูง หรือ กีเซอร์ (Geyser) สามารถต่อท่อไอน้ำจาก น้ำพุร้อนไปใช้ในการผลิตกระแสไฟฟ้า
  • ทรัพยากรป่าไม้ ประเทศนิวซีแลนด์มีป่าไม้อุดมสมบูรณ์ ไม้ที่พบมีทั้งไม้เนื้ออ่อน และไม้เนื้อแข็ง
  • ทรัพยากรแร่ธาตุ แร่สำคัญคือ ถ่านหิน และทองคำ


เศรษฐกิจ
เศรษฐกิจของประเทศนิวซีแลนด์ คือ

    1. การเกษตรกรรม ประเทศนิวซีแลนด์ พัฒนาการเกษตรโดยใช้ระบบสหกรณ์ ทำให้สามารถควบคุมคุณภาพทางด้านการผลิต และราคาผลผลิต ให้ความเป็นธรรมต่อสมาชิก และผู้บริโภค
    • การเพาะปลูก นิวซีแลนด์ทำการเพาะปลูกควบคู่ไปกับการเลี้ยงสัตว์ ส่วนใหญ่เป็นพืชอาหาร ได้แก่ ข้าวสาลี ข้าวโอ๊ต ข้าวบาร์เลย์ มันฝรั่ง และผลไม้ เช่น แอปเปิล แพร์ พีช พลัม เชอร์รี
    • การเลี้ยงสัตว์ นิวซีแลนด์มีภูมิประเทศเป็นที่ราบ เนินเขา หุบเขาอยู่ทั่วไป มีทุ่งหญ้าคุณภาพดี เหมาะแก่อาชีพการเลี้ยงสัตว์มากที่สุด
        สัตว์เลี้ยงที่สำคัญของประเทศนิวซีแลนด์ได้แก่
        1. แกะเนื้อ เลี้ยงมากในเขตที่ราบแคนเทอร์เบอร์รี และส่งสินค้าเนื้อแกะออกจำหน่ายมากที่สุดในโลก
        2. แกะขน เลี้ยงตามหุบเขาที่มีความชื้นไม่สูงมาก
        3. โคนม เลี้ยงมากในเกาะเหนือ เพราะมีทุ่งหญ้าดีและอากาศชุ่มชื้น
        4. โคเนื้อ เลี้ยงได้ทั่วไป เพราะสามารถอดทนต่อสภาพอากาศได้ดี
    • การประมง ประเทศนิวซีแลนด์ทำการประมงไม่กว้างขวาง เนื่องจากประชากรน้อย ทั้งๆที่มีชายฝั่งเว้าแหว่งมากและสัตว์น้ำชุกชุม
    2. การอุตสาหกรรม ส่วนใหญ่เป็นอุตสาหกรรมที่เกิดจากผลผลิตทางการเกษตร เช่น ผลิตภัณฑ์จากเนื้อสัตว์ นม เนย อาหารสำเร็จรูป กระดาษ เยื่อกระดาษเป็นต้น พลังงานที่ใช้ในการอุตสาหกรรมคือไฟฟ้าพลังน้ำ และพลังงานความร้อนใต้ดิน ทำให้โรงงานสะอาด ปราศจากเขม่า
 

ลักษณะเชื้อชาติ ภาษา ศาสนา ประชากร สังคมและ วัฒนธรรมของทวีปออสเตรเลีย


ลักษณะเชื้อชาติ ภาษา ศาสนา ประชากร สังคมและวัฒนธรรมของทวีปออสเตรเลีย

  • ประเทศออสเตรเลีย และนิวซีแลนด์เป็นดินแดนที่ชาวผิวขาวอพยพเข้าไปสร้างบ้านเมืองอยู่อาศัยจนกลายเป็นประเทศ มี วัฒนธรรมสืบเนื่องมาจากชาวอังกฤษ
  • ประเทศออสเตรเลีย และนิวซีแลนด์เป็นประเทศในเครือจักรภพอังกฤษ และยอมรับนับถือกษัตริย์ของอังกฤษเป็นประมุขของประเทศ


ประชากร ประเทศออสเตรเลีย และนิวซีแลนด์

ประชากร ประเทศออสเตรเลีย ประกอบด้วย

  • ชนผิวขาวที่สืบเชื้อสายมาจากชาวอังกฤษ มีความเป็นอยู่เช่นเดียวกับชาวยุโรป
  • ประชากรที่เป็นชาวพื้นเมืองดั้งเดิม เรียกว่า ชาวอะบอริจินี มีรูปร่างค่อนข้างเตี้ย ผิวคล้ำ ผมหยิก จมูกแบน ริมฝีปากหนา อาศัยอยู่ในรัฐควีนสแลนด์ แทร์ริทอรีเหนือ ออสเตรเลียตะวันตก คนพวกนี้สามารถปรับตัวเข้ากับสิ่งแวดล้อมได้ดี
  • ประชากรส่วนใหญ่อาศัยอยู่ในเมืองมากกว่าชนบท แถบชายฝั่งตะวันออกและตะวันออกเฉียงใต้ของทวีป เพราะมีลักษณะอากาศแบบอบอุ่นชื้น เมืองสำคัญได้แก่ ซิดนีย์ เมลเบิร์น บริสเบน ส่วนภาคกลาง และภาคตะวันตก ประชากรเบาบางเพราะเป็นเขตแห้งแล้ง และทะเลทราย


ประชากร ประเทศนิวซีแลนด์

  • ชาวผิวขาว เชื้อสายอังกฤษ
  • ชาวพื้นเมืองดั้งเดิมได้แก่เมารี
  • ประชากรส่วนใหญ่อยู่ในเมืองมากกว่าในชนบท และอาศัยอยู่ในเกาะเหนือเพราะมีอากาศอบอุ่นสบายและความชื้นกระจายไปทั่วเกาะ เมืองที่มีประชากรมากที่สุดคือ โอ๊คแลนด์ รองลงมาคือเวลลิงตัน ไครส์เชิร์ช



ภาษา

  • ใช้ภาษาอังกฤษเป็นภาษาราชการทั้งออสเตรเลีย และนิวซีแลนด์
  • ภาษาเมารีก็ได้รับการยอมรับให้เป็นภาษาราชการของนิวซีแลนด์ด้วยอีกภาษาหนึ่ง



ศาสนา

  • ชาวออสเตรเลีย และนิวซีแลนด์ นับถือศาสนาคริสต์นิกาย โรมันคาทอลิก โปรแตสแตนท์ และแองกลิกัน
  • ชาวพื้นเมือง นับถือผีสางเทวดา
 
Link Homepage I ศูนย์การเรียนสังคม I ห้องสมุดDIGITAL I

ข้อมูลจาก ใบความรู้ ในแผนการสอนที่เน้นกระบวนการ วิชาสังคมศึกษา ส 305 โลกของเรา
เขียนโดย นางศรีสุรางค์ วีระพันธุ์