ULUM QURAN

Edisi pertama:10 Julai 1997

Edisi Internet: http://www.reocities.com/HotSprings/3953/ulumqur.htm

Apa-apa komen sila e-mel ke: ssmedia@tm.net.my

 

Muqaddimah

Definisi ilmu

Kelahiran dan Perkembangan

Keistimewaan Al-Quran:

Definisi Al-Quran

Wahyu

Cara penurunan wahyu:

Cara Jibril membawa wahyu:

-Bunyi loceng

-Menjelma sebagai manusia

 

Beberapa penyelewengan mutakalimin.

Faedah turunnya wahyu secara beransur-ansur.

Makki dan Madani

Faedah mengenali makki dan madani

Makki:

 

Madani:

Ayat terawal dan terakhir turun

 

Faedah mengetahuinya.

Sebab Nuzul

Definisi: Sesuatu peristiwa atau soal yang turun selepasnya ayat Quran.

Ulama mengarang kitab khusus : Ali Al-Madini, Al-Wahidi, Al-Ja’bari, Ibnu Hajar, Sayuti dll.

Sandaran dalam sebab nuzul

Faedah mengetahui sebab nuzul

Kaedah “ÇáÚÈÑÉ ÈÚãæã ÇááÝÙ áÇ ÈÎÕæÕ ÇáÓÈÈ”

Perbezaan pendapat dan riwayat dalam sebab nuzul

(carta 1)

 

Himpunan Al-Quran

Di zaman Nabi

Abu Bakar

Othman

Cara susunan ayat dan surah

Jenis-jenis surah Al-Quran:

Jumlah

Rasm Othmani

Cara penulisan yang dibuat oleh Zaid & 3 sahabat.

Qil: tauqifi dan wajib ikut.

Qil : ijtihad Uthman dan diakui semua sahabat à wajib ikut.

Qil (Baqillani): hanya istilahi dan boleh guna yang lain.

 

Pemisah dan kepala ayat di dalam Al-Quran

 

7 huruf di dalam Al-Quran

Maksud 7 huruf:

 

Faedah turunnya dalam 7 huruf.

Qira’at Al-Quran

Jenis-jenis qiraat dan hukumnya.

 

Faedah wujud perbezaan qiraat

Cara bacaan Al-Quran

Waqaf dan tempat mula

Tajwid dan adab membaca Al-Quran

 

Mempelajari dan mengambil upah

Qaidah yang diperlukan oleh seorang mufassir

Ataf

 

Muhkam dan Mutasyabih

Ayat 8 - Al-Imran (åæ ÇáÐí ÇäÒá Úáíß ÇáßÊÇÈ ãäå ÂíÇÊ ãÍßãÇÊ åä Ãã ÇáßÊÇÈ æÃÎÑ ãÊÔÇÈåÇÊ) Khilaf erti:

Adakah sesiapa tahu mutasyabih? Khilaf.

Tarjih: Taufiq à kepada makna takwil:

Tahu mutasyabih ialah tahu tafsir (æÇæ ÇáÚØÝ)

Am dan Khas

Jenis-jenis Am

 

Mutlaq dan Muqayyad

Definisi

Pembahagian dan hukum

 

Mantuq dan Mafhum

Definisi

Dalalah Iqtidha dan Isyarah

Nasakh dan Mansukh

Definisi:

Adakah nasakh boleh berlaku?

Syarat naskah:

Perkara yang tidak berlaku nasakh:(Aqidah, Usul ibadat, usul mu’amalat, cerita, Adab, janji ancaman, janji baik)

Bagaimana mengetahui nasakh

(Tiada ijtihad, atau pendapat ahli tafsir dalam nasakh)

Jenis-jenis nasakh

 

Jenis Nasakh Quran:

 

Hikmat Nasakh

Quran sebagai mukjizat

Definisi

Bentuk mukjizat Quran

Kadar mukjizat

Perumpamaan dalam Quran

Definisi & Jenis

Sumpahan dalam Quran

Definisi dan Jenis

Cerita-cerita dalam Quran

Definisi dan jenis-jenis

Terjemah Al-Quran

Definisi

Hukum terjemah

Tafsir & Takwil

Definisi dan beza

ÝÓÑ menjelaskan, terangkan makna.

Zarkasyi: Ilmu yang digunakan untuk memahami Kitab Allah yang diturunkan kepada Nabi saw dan menjelaskan maknanya serta mengeluarkan hukum-hakamnya.

 

ÇáÃæá - balik kepada asal

Memalingkan lafaz dari ertinya yang rajih kepada ertinya yang tidak rajih(marjuh) kerana adanya dalil / menjelaskan erti perkataan.

 

Syarat ahli tafsir

Adab-adab Tafsir

Kelahiran & perkembangan tafsir

Tiga sumber tafsir pada zaman sahabat:

Quran (

Sunnah

Ijtihad

 

Mufassir & Kitab-kitab terkenal.

 

 

CARTA 1

PERBEZAAN RIWAYAT DALAM SEBAB NUZUL KEPADA SATU AYAT.

 

 

 

 

 

TAJUK-TAJUK DALAM ULUM QURAN

dari kitab: Mabahith fi Ulumil-Quran oleh Syeikh Manna Qattan

 

Definisi ilmu

Kelahiran dan Perkembangan

 

Definisi Al-Quran

Nama-nama dan sifat Al-Quran

Perbezaan antara Al-Quran, hadis Qudsi dan hadis Nabawi

 

Wahyu

Definisi wahyu

Cara penurunan wahyu

Beberapa penyelewengan mutakalimin.

Faedah turunnya wahyu secara beransur-ansur.

 

Makki dan Madani

Faedah mengenali makki dan madani

Perbezaan dan keistimewaan makki dan madani

 

Ayat terawal dan terakhir turun

faedah mengetahuinya.

 

Sebab Nuzul

Sandaran dalam sebab nuzul

Definisi sebab nuzul

Faedah mengetahui sebab nuzul

Kaedah “ÇáÚÈÑÉ ÈÚãæã ÇááÝÙ áÇ ÈÎÕæÕ ÇáÓÈÈ”

Perkataan yang digunakan dalam sebab nuzul

Perbezaan pendapat dan riwayat dalam sebab nuzul

 

Himpunan Al-Quran

Di zaman Nabi, Abu Bakar dan Othman

Cara susunan ayat dan surah

Rasm Othmani

Pemisah dan kepala ayat di dalam Al-Quran

 

7 huruf di dalam Al-Quran

Maksud 7 huruf

Faedah turunnya dalam 7 huruf.

 

Qira’at Al-Quran

Jenis-jenis qiraat dan hukumnya.

Faedah wujud perbezaan qiraat

 

Cara bacaan Al-Quran

Waqaf dan tempat mula

Tajwid dan adab membaca Al-Quran

Mempelajari dan mengambil upah

 

 

Qaidah yang diperlukan oleh seorang mufassir

Damair

Tarif & Tankir

Ifrad & Jamak

Kata sama erti

Sola dan jawab

Ataf

 

Muhkam dan Mutasyabih

 

Am dan Khas

Definisi

Jenis-jenis Am

Am makhsus

Definisi Khas

 

Mutlaq dan Muqayyad

Definisi

Pembahagian dan hukum

 

Mantuq dan Mafhum

Definisi

Dalalah Iqtidha dan Isyarah

 

Nasakh dan Mansukh

Definisi

Bagaimana mengetahui nasakh

Jenis-jenis nasakh

Hikmat Nasakh

 

Quran sebagai mukjizat

Definisi

Bentuk mukjizat Quran

Kadar mukjizat

 

Perumpamaan dalam Quran

Definisi & Jenis

 

Sumpahan dalam Quran

Definisi dan Jenis

 

Cerita-cerita dalam Quran

Definisi dan jenis-jenis

 

Terjemah Al-Quran

Definisi

Hukum terjemah

 

Tafsir & Takwil

Definisi dan beza

Syarat ahli tafsir

Adab-adab Tafsir

Kelahiran & perkembangan tafsir

Mufassir & Kitab-kitab terkenal.

 

Rujukan:

1. Mabahith fi Ulumil-Quran : Syeikh Manna' Qattan.

2.