ไก่ชน2002    ภูมิปัญญาการเลี้ยงไก่ชน  มองวิถีชีวิตคนผ่านการเลี้ยงไก่

ค้นหา:

วันอาทิตย์ที่ 7 มีนาคม 2547

คุณเข้าเยี่ยมชมคนที่

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

เว็บไซท์ที่น่าสนใจ
ไก่ชนพม่า
ซุ้ม ป.โชคชั
ตรีเพชรฟาร์มไก่ชน
ไก่ชนชลดา
ไก่ชนสยาม

ซุ้มขุนแผน
ผู้ใหญ่แสน
บ้านไก่ชน

ไก่ชน.คอม
thai.net/สุ่มไก่ 
บ้านไก่ไทย
ไก่ชนไทย
geocities/สุ่มไก่
thaicockfight.com
kaichon.com 
ไก่ป่าก๋อย

ซุ้มอ่างแก้ว
เสียงไก่ชน
ประดู่.คอม

ซุ้มวัฒนาไก่ชน
กรมปศุสัตว์
บุญเลี้ยงไก่ชน
เว็ปนครใหญ่ฟาร์ม

                              
  ปล่อยเลี้ยงแบบธรรมชาติ (ไก่คุณสมหวัง)

        3.3.3  การเตรียมรังไก่

              การเตรียมรังให้แม่ไก่ชนออกไข่ หลังจากได้รับการผสมพันธุ์มานานพอสมควรแล้วแม่ไก่ก็จะหารังเพื่อวางไข่  ชาวบ้านจะเตรียมรังไว้ให้  การเตรียมรังไข่นี้ถือเป็นเคล็ดลับอย่างหนึ่งที่มีความเชื่อทางไสยศาสตร์เข้ามาเกี่ยวข้อง แตกต่างจากการเตรียมรังให้แม่ไก่ทั่วไป ในวงการผู้เลี้ยงไก่ชน  พยายามปกปิดเป็นความลับมาช้านาน จากการสัมภาษณ์และสังเกตชาวบ้านในอำเภอเมืองจังหวัดขอนแก่นมีเคล็ดลับในการรองรังไก่หลายอยางพอจะสรุปเคล็ดลับในการเตรียมรังไก่ได้ดังนี้

                       เคล็ดลับที่ 1  ของนายสำเรียน  เทพไกรวัลย์  จะรองรังไก่ในวันอังคารเท่านั้นเพราะถือว่าเป็นวัน “แข็ง”  ห้ามไม่ให้ผู้หญิงรองรังไก่อย่างเด็ดขาดเพราะจะทำให้คลายความขลังจากนั้นจะใช้ใบตะไคร้หอมที่ตากแห้งดีแล้วรองโดยเชื่อว่าตะไคร้หอมจะช่วยป้องกันไรไก่ไม่ให้มารบกวนแม่ไก่ขณะฟักไข่ได้  และเมื่อลูกไก่ออกจากไข่มาเป็นตัวแล้วก็ต้องปลง (ยกลูกไก่ออกจากรังมาเลี้ยง) ในวันอังคารเท่านั้น

                        เคล็ดลับที่  2  ของนายสถิตย์  หลวงนันท์  จะใช้ตะไคร้หอมแห้งแล้วเป็นวัสดุในการรองรัง  แล้วหาสิ่งใดสิ่งหนึ่งในต่อไปนี้  คือ  เศษไม้คานที่หักจากบ่าคนที่กำลังหาบ  ไม้ฟ้าผ่าซึ่งหาจากต้นไม้ที่ถูกฟ้าผ่าแล้วไปเก็บเอาเศษไม้ต้นที่ถูกฟ้าผ่า  มีดหัก ขวานหักหรือเคียวหัก  เศษไม้ที่ไก่ตัวผู้จิกเมื่อกุกเรียกตัวเมียแล้ววางไว้  มาใส่ไว้ในรังด้วย  ของเหล่านี้อาจใช้เพียงสิ่งใดสิ่งหนึ่งก็ได้หรือหามาใส่ได้ทั้งหมดยิ่งดี  จะทำให้ไก่เก่ง  มีลำหักลำโค่น(หักแทงเดือยแม่น  และมีสิ่งศักดิ์สิทธิ์คุ้มครองไก่ตัวนั้นไม่ได้รับอันตรายจากคู่ต่อสู้  ที่สำคัญคือ  เป็นไก่หมาน (โชคดี  กล่าวคือ  เมื่อออกตีจะได้รับชัยชนะอยู่เสมอ)

                       เคล็ดลับที่  3  ของนายทองดี  ไชยกำเนิด  คล้ายกับสองเคล็ดลับที่กล่าวมาแล้วแต่ถ้าหาใบตะไคร้หอมไม่ได้ก็จะใช้ขี้ฝอย ( เศษที่ได้จากการเหลาไม้ไผ่เพื่องานจักสานต่างๆก็ใช้ได้ดีเช่นเดียวกัน  หากจะป้องกันไรที่จะมากัดแม่ไก่นั้นให้ใช้ยาเส้น  หรือใบกะเพราแห้งก็จะช่วยได้ดีในระดับหนึ่ง และหากมีมีดหัก ขวานหักก็ใส่ลงไปเพื่อให้ไก่มีลำหักลำโค่น  ซึ่งนายทองดีกล่าวว่าวิธีนี้เป็นวิธีของคนโบราณที่ได้รับการถ่ายทอดมาจากปู่  ย่า  ตา  ยาย  คนในปัจจุบันอาจเชื่อหรือไม่เชื่อก็ได้ (ทองดี ไชยกำเนิด, สัมภาษณ์, 12 มีนาคม 2545)

                        เคล็ดลับที่  4  ของนายจึ่ม  แก้วคง  อายุ  67  ปี  เป็นผู้มีประสบการณ์ในการเพาะเลี้ยง  ฝึกซ้อมไก่ชนมากว่า  30  ปีและเคยตระเวนชนไก่มาทั้งในจังหวัดและจังหวัดใกล้เคียงมาเกือบทุกสนาม  เป็นชาวบ้านดอนบม  ตำบลเมืองเก่า  อำเภอเมือง จังหวัดขอนแก่น  ได้เปิดเผยเคล็ดลับเกี่ยวกับการรองรังไก่ว่าใช้ขี้ฝอยรองรังและใช้ยาเส้นใส่ลงไปด้วยเพื่อป้องกันไรไก่  และนำสิ่งที่เข็ดขวาง (สิ่งที่มีพลังอำนาจลึกลับ) เช่น  เศษไม้หามโลงศพ  ไม้ฟ้าผ่า  ไม้คานหัก ฯลฯ นำมาใส่ด้วย  นอกจากนี้ยังนำใบทองพันชั่งมาใส่ด้วยเพื่อให้ลูกไก่ชนตัวนั้นหมานนำเงินนำทองมาให้ผู้เป็นเจ้าของ (จึ่ม  แก้วคง, สัมภาษณ์, 25  มีนาคม  2545)

                           นอกจากนี้ผู้วิจัยได้สืบค้นภูมิปัญญาการรองรังไก่จากตำราและสื่อสิ่งพิมพ์ต่างๆ  ได้พบภูมิปัญญาของภาคกลางต่างๆ  ดังนี้

                      เคล็ดลับที่ 1 จาการสัมภาษณ์ อาจารย์บัว  ดวงศรี ผ่านหนังสือ นักเลงไก่ชน  2543. ซึ่งเป็นภูมิปัญญาของภาคกลางมีรายละเอียดดังนี้

                            1) ให้หาซากงูเห่า จับมาขดให้เป็นวงกลมให้หัวงูอยู่ด้านใน แล้วนำไปย่างไฟจนสุกจากนั้นนำไปตากแดดให้แห้ง

                             2)  เอาซากงูเห่าที่ตากแดดจนแห้งแล้วห่อด้วยผ้าขาวบาง นำไปใส่ไว้ในบาตรที่กำลังจะเข้าพิธีอุปสมบทแล้วบอกกับพระที่เป็นผู้ทำพิธีว่า ของในห่อผ้าขาวนั้นเป็นของดีขอให้พระสวดยัดให้

                             3) เมื่อเสร็จพิธีและออกจากอุโบสถแล้วให้เอาห่อผ้าขาวนั้นออกจากบาตร

                              4)  เตรียมกระบุงไว้สำหรับทำรังไก่แล้วหาสิ่งของที่เป็นเคล็ด ซึ่งประกอบด้วย ตะปูตอกโลงศพ (เก็บมาจากเตาเผาศพสิ่งของที่ใช้รองโลงศพผีตายโหง 1 ชิ้น และไม้ถูกฟ้าผ่า 1 ชิ้น  หลังจากนั้นให้เอาสิ่งของที่หามาได้วางไว้ในรังไก่ เอาขี้หวายหรือใบตะไคร้วางทับแล้วจึงวางห่อผ้าขาวที่มีซากงูเห่าทับลงไปอีกที

                             5) จัดวางรังไก่ที่เตรียมไว้ในโรงเรือนที่คุ้มแดดคุ้มฝน ให้แม่ไก่วางไข่ เมื่อแม่ไก่วางไข่และเริ่มฟักต้องคอยดูแลไม่ให้สัตว์อื่นๆ ไปรบกวน จนกระทั่งลูกไก่ฟักออกมาเป็นตัว ก็ให้คอยสังเกตดูว่า แม่ไก่พาลูกคุ้ยเขี่ยกินซากงูเห่าในรังจนหมด  แล้วรอให้ถึงวันพระข้างขึ้นจึงยก   รังไก่ลงมา ปล่อยแม่ไก่และลูกไก่ลงสู่พื้นดิน หลังจากนั้นให้ใช้เท้าเตะรังไก่เต็มแรงพร้อมทั้ง    เปล่งวาจาออกมาดังๆว่า “มึงต้องเป็นไก่แชมป์”

                           6)  จับแม่ไก่และลูกไก่มาใส่กรงอนุบาล แล้วนำลูกไก่มาใส่ปลอกขา ติดหมายเลขลำดับการเกิดและเมื่อลูกไก่โตขึ้นก็ให้เปลี่ยนขนาดปลอกขาให้โตขึ้นตามไปด้วย

                       ให้ผู้เลี้ยงสังเกตดูว่า ลูกไก่ชนแต่ละตัวเมื่อโตเป็นหนุ่มแล้ว จะมีสีและลักษณะไม่เหมือนกัน เพราะลูกไก่เกิดต่างวันและเกิดตามศาสตร์และกำลังวันของตัวมันเอง (บัว  ดวงศรี.  2543 : 24-25)

                              เคล็ดลับที่ 2 จากบทความเรื่อง ไก่ชน. โดยวิชิโต(นามแฝง). วารสารเพื่อนไก่ 2530.  ซึ่งเป็นภูมิปัญญาทางภาคกลางได้ให้หลักการเตรียมรังไก่ ดังนี้

                           1)  ต้องวางรังไก่ในตอนเช้าของวันอังคารหรือวันเสาร์เพราะเป็นวันแข็ง

                           2)  ห้ามให้สตรีเป็นผู้วางรังไก่เป็นอันขาดเพราะจะทำให้ไก่อ่อนแอ

                           3)  ให้หันหน้ารังไก่ไปทางทิศตะวันออกหรือทิศตะวันตกเฉียงเหนือ (ทิศพายัพ)

                           4) ให้หาหนาม 5 อย่าง คือ หนามแดง หนามพุงดอ หนามส้ม หนามหวาย และหนามไม้ร้อง เอาใส่ถุงวางไว้ใต้สิ่งของรองรังไก่

                          5)  ให้หาหัวงูเห่า หัวเสือปลา หัวพังพอน หัวเหยี่ยวนกเขา หัวเหยี่ยวหัวขาว เอาเพียงอย่างใดอย่างหนึ่ง แขวนไว้ใต้รังไก่

  6) ให้หาไม้ที่เคยตีหรือขว้างปาไก่ตัวผู้ถึงกับตายหรือชักมาแล้ว  เอามาทำเป็นไม้คอนหน้ารังไก่ให้แม่ไก่ปีนข้ามขณะขึ้นมาออกไข่ เพื่อเป็นการตัดไม้ข่มนามไปในตัว

                           7)  เพื่อป้องกันการระบาดของเหาและไร ที่จะมารบกวนแม่ไก่ขณะออกไข่ ควรหาใบยาสูบหรือใบตะไคร้แห้งวางไว้ก้นรังพอสมควร

            เคล็ดลับที่ 3  จากบทความ “การเตรียมรังสำหรับฟักไข่เซียนไก่ชน. โดย     .ประดิษฐ์  เชื้อสิงห์ ซึ่งเป็นภูมิปัญญาของภาคกลางได้บอกเคล็ดลับไว้ ดังนี้

         1) หากระบุงที่ใช้สำหรับใส่ของมาทำรังไก่ ถ้าเป็นกระบุงที่ใส่ของขายแล้วได้เงินมากๆ จะดี

         2) หามูลฝอยและวัสดุมารองรังไก่ ซึ่งประกอบด้วย

    ไม้ฟ้าผ่า ตามความเชื่อของคนโบราณที่เชื่อว่า จะทำให้ลูกไก่ชนที่เกิดมาเป็นไก่ที่ตีแรงจนทำให้คู่ต่อสู้ชักดิ้น

    คราบงูเห่า ตามความเชื่อของคนโบราณที่เชื่อว่า จะทำให้ลูกไก่ชนที่เกิดมามีแข้งพิษเหมือนพิษของงูเห่า

  ทองคำ ตามความเชื่อของคนโบราณที่เชื่อว่า จะทำให้ลูกไก่ชนที่เกิดมามีขนสร้อยสีสวยงามเหมือนทองคำ

      ไม้คานหักคาบ่า ตามความเชื่อของคนโบราณที่เชื่อว่า จะทำให้ลูกไก่ชนที่เกิดมามีลำหักลำโค่นดี หรือตีลำโต

      หญ้าแพรก ตามความเชื่อของคนโบราณที่เชื่อว่า จะทำให้ลูกไก่ชนที่เกิดมาเป็นไก่ที่ถูกตีแล้วฟื้นง่ายเหมือนกับหญ้าแพรกที่ฟื้นตัวง่ายแม้จะถูกย่ำจนเหี่ยวเฉา

     ใบตะไคร้แห้ง ใช้ป้องกันการรบกวนจากตัวไรในตัวแม่ไก่ขณะที่แม่ไก่ฟักไข่และใบตะไคร้เป็นสมุนไพรที่มีกลิ่นหอมจะช่วยแก้ปวดเมื่อยให้กับแม่ไก่ได้

     ใบเงิน ใบทอง ใช้ใบเงิน ใบทองอย่างละ 5 ใบ รองรังไก่เพื่อเป็นเคล็ดให้ได้เงินทองมากๆ

     ใบขนุน  ใช้ใบขนุนแห้ง 5 ใบ รองรังเพื่อเป็นเคล็ดให้เกื้อหนุน ให้ได้เงินทองมากๆ

                              กระดูกช้าง  ตามความเชื่อของคนโบราณที่เชื่อว่า  จะทำให้ลูกไก่ชนที่เกิดมากระดูกใหญ่

                           นอกจากนี้ยังมีเคล็ดลับการรองรังไก่ของทางภาคเหนือของประเทศไทยดังนี้

                       เคล็ดลับที่ 1 จากการสัมภาษณ์ อาจารย์จิตรเกษม  ชมภูคำ ผู้เลี้ยงไก่ชนจาก อำเภอสันกำแพง จังหวัดเชียงใหม่ ผ่านหนังสือ ไก่ชน. 2537 ซึ่งเป็นภูมิปัญญาทางภาคเหนือได้บอกเล่าถึงวิธีการเตรียมรังไก่ ดังนี้

                   1)  ใช้ใบยาสูบตากแห้งรองรังไก่ เพื่อป้องกันเห็บ เหาและไร รบกวนแม่ไก่ขณะฟักไข่

                   2)  ใช้หัวงูเห่าตากแห้งรองที่พื้นรัง จะช่วยให้ไก่ชนของเราตีคู่ต่อสู้จนคู่ต่อสู้ตามืดมิด

                             3)  ใช้เศษไม้คานหักใส่ไว้ในรังไก่ จะทำให้ไก่มีลำหักลำโค่นดี

                             4) ใช้เศษไม้ใบหญ้าของลมหมุนรองรังไก่จะทำให้ไก่ของเราเข้าตีและหักคู่ต่อสู้ได้เหมือนลมหมุน จะเป็นนิมิตรดีแก่ไก่ชนของเรา

                              และยังมีเคล็ดลับอีกข้อหนึ่งที่คนเขมรและคนไทยในแถบอีสานใต้ได้ศึกษาและถ่ายทอดกันมา คือเล็ดลับการรองรังไก่แบบเขมรมีดังนี้

       เคล็ดลับที่ 1 จากบทความ “ฟักไข่ให้ได้ไก่เก่งแบบเขมรสนามไก่ชน. โดย เหลือง อานนท์ (นามแฝง ) ได้บอกเคล็ดลับของเซียนไก่ชนชาวเขมรไว้ ดังนี้

                        1)  เมื่อแม่ไก่เริ่มวางไข่ให้สังเกตดูว่า       แม่ไก่เริ่มออกไข่วันแรกจนถึงวัน       สุดท้าย ให้เลือกไข่ไก่ฟองที่โตที่สุด สวยที่สุดและมีลักษณะเป็นไข่ตัวผู้ ให้นำไข่ฟองที่เลือกเพียงใบเดียวนั้นมาให้แม่ไก่ฟัก

          2)  ไข่ที่เหลือนอกนั้น ให้นำไปฝังดินแล้วนำไม้มาปักกั้นเป็นคอกขังไว้ไม่ให้ไก่ (ในไข่ฝังดิน) หนีออกไป หลังจากนั้นให้นำอาหารไก่และน้ำมาวางไว้พอเป็นพิธีและต้องโปรยข้าวเปลือกและให้น้ำแก่ไก่ที่อยู่ในไข่ฝังดินทุกวัน

             3) เมื่อไข่ฟองเดียวที่แม่ไก่ฟักออกมาเป็นตัวเรียบร้อยแล้ว ให้ทำการปลดปล่อยไก่ (ในไข่ที่ฝังดิน) ให้เป็นอิสระ โดยการถอนไม้ที่ปักล้อมเป็นคอกไว้ออกให้หมด การกระทำเช่นนี้คือการปล่อยให้ไก่ออกไปหากินตามธรรมชาติ พร้อมกับบอกกล่าวกับไก่เหล่านั้นว่า “ขอให้เชื้อสายของเจ้ามีความเก่งและเป็นยอดไก่ชนด้วยนะ”

                       ซึ่งเคล็ดลับของเซียนไก่ชนชาวเขมรคือ มุ่งเน้นให้ได้ไก่ชนตัวที่เก่งที่สุดจากไข่ฟองที่ดีที่สุดเพียงฟองเดียวและนอกจากนั้นยังต้องการรวบรวมความเก่งของไก่ที่จะเกิดจากไข่ฟองอื่นๆมารวมไว้ในไก่ชนตัวเดียวที่มีโอกาสเกิดโดยใช้เคล็ดลับและพิธีกรรมดังที่กล่าวมาแล้ว

จากข้อมูลภาคสนาม พบว่า ในปัจจุบันนี้ผู้เลี้ยงไก่ชนในจังหวัดขอนแก่น ไม่ค่อยให้ความสำคัญในการใช้วัสดุในการรองรังไก่มากนักและไม่ค่อยมีเคล็ดลับหรืออะไรเป็นพิเศษ นอกจากใช้ใบตะไคร้รองรังเพื่อกำจัดไรไก่เท่านั้น  อุปกรณ์ที่ใช้ทำรังก็ใช้เศษของเหลือใช้  เช่น  ตะกร้า  ปุ้งกี๋  เข่ง  กล่องกระดาษ ฯลฯ  วัสดุที่เลิกใช้งานอย่างอื่นแล้วแต่นำมาใช้ประโยชน์ทำเป็นรังไก่ได้  หากมองในแง่ของหลักเศรษฐศาสตร์เป็นการลงทุนที่ต่ำแทบไม่สามารถตีราคาออกมาได้และประโยชน์ทางอ้อมก็ คือ เป็นการนำสิ่งของเหลือใช้กลับมาใช้ประโยชน์ (recycle)ช่วยรักษาสภาพแวดล้อม  ลดปริมาณขยะจากสิ่งของที่เหลือใช้และช่วยลดมลพิษในชุมชนได้อีกด้วย

หลังจากเตรียมรังไก่เรียบร้อยแล้ว ให้วางรังไก่ไว้ที่มิดชิด ไม่ถูกแดดถูกฝนและไม่ให้อยู่ในที่โล่งแจ้งจนเกินไป หลังจากนั้นคอยสังเกตตั้งแต่แม่ไก่เริ่มวางไข่ ทุกครั้งที่แม่ไก่ขึ้นไปวางไข่เสร็จแล้วให้ใช้ดินสอเขียนไว้บนเปลือกไข่ตั้งแต่ฟองแรกจนถึงฟองสุดท้าย เมื่อวางไข่เสร็จแล้วแม่ไก่จะเริ่มฟักไข่ ประมาณ 21 วัน ลูกไก่จะเริ่มออกเป็นตัว เมื่อได้ยินเสียงลูกไก่ร้อง   ให้รีบแยกเอาเปือกไข่ออกมาทิ้งเพื่อป้องกันการครอบลูกไก่ที่ออกจากเปลือกไข่ใหม่ๆ ทำให้ขาดอากาศหายใจถึงตายได้ เมื่อลูกไก่ตัวสุดท้ายออกมาจากเปลือกไข่แล้วตัวแห้ง แข็งแรงดีแล้ว     ให้เอาลูกไก่และแม่ไก่ลงจากรัง แล้วตรวจดูว่ามีไข่กี่ฟองที่ฟักไม่ออก เพื่อเป็นการตรวจสอบ     คุณภาพน้ำเชื้อของพ่อพันธุ์ด้วย (สงกรานต์  อภัยชา, สัมภาษณ์,13  ธันวาคม  2544)

เมื่อพิจารณาภูมิปัญญานี้เป็นไสยศาสตร์ที่เกิดขึ้นจากความเชื่อของ       คนโบราณ  มีผลในด้านจิตวิทยาในการสร้างความมั่นใจในไก่ของตนเอง  สะท้อนให้เห็นถึงความรัก  ความเอาใจใส่ของคนเลี้ยงไก่ชนที่ไม่ละเลยแม้แต่การรองรังให้ไก่ของตนอย่างมีพิธีการโดยไม่คิดว่าเป็นการยุ่งยากและเสียเวลา ส่วนหนึ่งสะท้อนให้เห็นความวิริยะ  อุตสาหะและความช่างคิดของคนเลี้ยงไก่ชน  ที่เสาะแสวงหาแต่สิ่งที่ดีเพื่อให้ไก่ชนของตนมีอำนาจ  มีความเป็นสิริมงคล  ชนแล้วต้องชนะและส่วนหนึ่งเป็นการนำเอาภูมิปัญญาสมุนไพรมาป้องกันพยาธิภายนอกไม่ให้มารบกวนสุขภาพและการกกไข่ของแม่ไก่ทำให้ลูกไก่ที่เกิดมามีความสมบูรณ์พร้อมที่จะเติบโตเป็นไก่ชนที่ดีในวันข้างหน้า

 อ่านต่อ
 ย้อนกลับ

กลับหน้าหลัก
กลับหน้าบทความวิชาการ

 

                                                           
ปรับปรุงข้อมูลล่าสุด
19/03/2547 23:04:50

1