Paco per kulturo

.

Beleso savos la Mondo,

Nikolay Roerich

Cirkum famoza personi la tempo akumulas nekustumala naraci. Ek legendi pri Nikolay Roerich on povus kompozar granda libro. En ca libro lu esus reprezentita en fantastika aspekto di blanka magro, pro severa regardo sua, homi divenas griz-hara. Sur aquo lu iradas quale sur tero. Il deskovras sua pektoro koram fusili, ma kugli ne povas nocar a lu (ek Naracuri di Tibetani). E super lua domo en la montaro dum omna nokto brilas lumaji quaze lumaji di santa Elm.

Nikolay Roerich - Rusa piktisto, arkeologo, voyajero, sociala agadero naskis en Petersburg (Rusia) ye la 27esma di septembro 1874. Lua infantala yari pasis en la domeno di sua patro - Izvara.

Il studiis en Petersburgana Artala Akademio e samtempe en yurala fako di la universitato, il par-askoltis anke la kurso di la historio-filologiala fako. Nikolay Roerich duras studiar en Paris che Franca piktisti. En 1909 il divenas la membro di Petersburgana Artala Akademio. Il divenas la maxim granda Rusa piktisto di la 20esma yarcento-komenco.

Nikolay Roerich erste partikulare atencis anciena Rusa ikoni e kirkala murali en Rusia kom objekti di pura beleso. En komenco di la 20esma yarcento lo esis tre audacoza pazo ed esis aceptita suficante skeptike. Multe plu tarde lua opiniono autentikeskis.

Roerich multe laboras. Lua pikturi partoprenas multa expozuri. La piktisto translojas a London. Ilua laboreyo esis en Queensgate-terras. Ibe il konoceskis en 1920 Indiana skriptisto Rabindranath Tagore. Komencis lia amikeso.

Vintre 1920 en New York eventis l'expozo de pikturo da Roerich. Ja dum l'unesma dio l'expozon vizitis 10000 homi. Prezente ibe esas la muzeo di la piktisto.

Anke la literaturala-filozofiala kreado di Roerich havas nepoka signifiko. En 1921 en Berlin on editis lia Rusalingua versaro Flori di Moris (titulo dil Angla edituro Flame in Cholice). La temo di la versaro es la filozofio di joyoza juntesko kun la naturo, kun homi, kun omno lumoza en nia vivo. Segun la vorti di Indiana skriptisto Gengoli ilua facila plumo, konkurencante ultempe kun ilua pinselo, konstante esas perli di skisuri, artikli e spiritala advoki.

Laborante en Europa ed Amerika, Roerich revas pri India e projetas ciencala expediciono a la profundeso dil Aziana kontinento. Pos longa e skrupuloza preparado en 1923 komencas expediciono di Roerich segun itinerario di Granda Indiana Voyo. Olua skopo esis penetrar nekonocata regioni di Azia e la misterii di filozofio e kulturo di nemezurebla kontinento.

Tra l'aziana republiki di la Sovietal Uniono, tra la teritorii di Mongolia, Chinia, Tibet, India. Partoprenante l'expediciono esis ultre Nikolay Roerich interaltre sua spozo Elena (pos-nepotino di marshalo Kutuzov) e lia filiulo Yuriy - famoza ciencisto-orientalisto. L'expediciono havis multa komplikaji. Interaltre - la Britaniana Koloniala Guvernerio di India kredis impedaji. Pro ta impedaji l'expediciono devis pasigar la vintro (1927-1928) en Tibetana montaro ne-esante pronta por vintro. Dum la vintro perisis kin homi ek l'expediciono e nonadek e du animali ek cent e du.

Partoprenanti dil expediciono atingis plasi di Tibet e Himalaya, ube ante ne stacis pedi di Europano. En mayo di 1928 l'expediciono arivis en India. Le Roerich divenis habitanti di la valo Kulu en Himalaya e sur la bazo di richega materiali dil expediciono kreesis la Himalayana Instituto di Ciencal Explorado kun poeziala nomo Urusvati (La lumo di la matinala stelo), l'instituto por unionar esforci di totmondala ciencistaro por explorar la plantaro ed animalaro, la historio e l'arto di Azia.

Komencis valoroza maxim matura, maxim saturoza periodo di kreado da Nikolay roerich. Onu nomizas il la Montaromastro. La chefa temi di la piktisto es tensanta luktado inter la luma e la tenebra forci, la konflikto di la luma e tenebra elementi di la tero e la cielo...

Ek la diario di Nikolay Roerich: En 1926 esis l'interkonsento, ke pos dek yari la pikatl e ciencala labori esos finita. De 1936 ni komencis skribar la letri, interpeluri... Ni vartas avizi.

Kad es posibla, vera kompreno inter homi? Kad es la linguo qua unionos li? Nikolay Roerich deklaras: lo divenez l'internaciona linguo di la savo ed arto. L'arto esez l'etalono di venanta sintezo.

La lumo dil arto briligos nekontebla kordii per la nova amo. Komence senkoncie venos ica senso, ma pose ol netigos la tota homala koncio.

Inter populala movementi, l'unesma plason okupos rireviewuo di laboro, di qua la krono es vaste komprenita kreado e savo.

Sub la plumo di Roerich la tradicionala nociono aquiras spiritala aleso. La vorto kultura havante segun ilua sugesto l'organizanta e reformanta rolo, il dividas ye du radiki: kult-respektado, ed ur-lumo. ,i>...La kultura es la respektado di la lumo. Mem planti aspiras a lumo. Quale anmoze e ravisoze homi devas aspirar a la sola Lumo se li konsideras su plu alta kam la plantaro?

Nikolay Roerich en la mezo di la triesma yardeko propozis l'ideo por _Pakto pri Defensado di Kulturala Valori en la Tota Mondo_. Por lo il kreis la Fonduro di Luktado por Paco. La Standardo di Paco es blanka, meze situas tri reda cirkli, la pasinta, prezenta e futurala sucesi di la homaro, cirkondita da la ringo di Eterneso. Simile quale flagi kun la reda kruco gardas hospitali.

Por ni la Standardo di Paco es necesa ne nur dum milito, ma povas esar plu necesa dum omna dio, kande sen tondro di kanoni ofte on facas sama erori kontre Kulturo.

Ni volus vidar la Standardo di Paco kom l'emblemo di la nova, felica epoko. Ni ne es abstraktala idealisti. Inverse, ni opinionas, ke vera realisto es ta, qua volas beligar e nobligar la vivo.

En 1935 la akto di Roerich esis signata da la prezidanto dil Usa Franklin D. Roosevelt, e la guideri dil altra landi Amerikana. La duesma Milito Mondala trastrekizis la Pakto.

En 1954 en Den Haag esis kontratita l'Internaciona Konvenciono pri Defensado di Kulturala Varoli dum Militala Konflikti. Olun verifikis multa stati di la mondo. La konvenciono esis fondita sur la Pakto di Roerich.

La famoza piktisto ne sucesis rivenar a la patrio. Il mortis en 1947 en sua domo en Himalaya.

Decembro di 1947 en Delhi esis organizita la memorigiva expozuro de la pikturi da Nikolay Roerich. Dum olua inauguro Javaharlal Nehru expresis sua pensi pri la homo kun qua il esis ligita per amikeso e spiritala tendencado:

Kande me pensas pri Nikolay Roerich, me es ravisita pro vasteso e richeso di ilua agado e kreiva genio. La granda piktisto, ciencisto e skriptisto, arkeologo ed exploristo, il tushis e lumizis mjulta aspekti di la homarala aspiri. Ya mem, quanta pikturi es astonigiva, mili de pikturi ed singla de oli es granda artajo. Ilua pikturi memorigas multe a nia historio, nia pensado, a nia kulturala e spiritala heredajo pri lo konstanta e lo eterna.


Ica artiklo aparis en la revuo Ido-Saluto!
Redaktero: A. Neussner,
Thüringer Str. 3,
D-37284, WALDKAPPEL - Burghofen
Allemagne, Germania

Interreta adreso di la oficala TTTeyo: http://members.aol.com/idolinguo/index.html

Ica pagino es donata da

Havez vua propra senpaga ttteyo