Provizora
Tradukvortaro
Esperanta-Somala

Kompilas : Liland Brajant ROS’

Mi kreas tiun ĉi liston por helpi min mem en la lernado de la somala, sed pro la ĝenerala manko de tiaj materialoj, mi publikigas ĝin en la reto esperante, ke eventuale ankaŭ aliaj somalan-lernantaj Esperantistoj kajaŭ Esperantiĝemaj somaloj aŭ trovos helpojn ĉi tie aŭ bonvolos afable ĝin kritiki kaj proponi plibonigojn aŭ aldonindaĵojn.

Mia
Somala
Paĝo

Qaamuuska
Af-Soomaali
|
Af-Esiperaanto

Somala-Esperanta
Vortaro

A : alif, A
(respektive en la senco de la unua litero kaj en la senco de la formo kaj sono de la Esperanta litero A)
Aaron : Arun
abelo : shinni
adjektivo : sifo
adverbo : fal-kaab
aglo : gorgor
akvo : biyo
alfabeto : alifba’ = alefbeeto
aprilo : Abriil
: ama
vidu ankaŭ mise ĉe "ĉu"
aŭgusto : Agoosto
aŭto : V. aŭtomobilo
aŭtomobilo : baabuur | gaadhi
ŝajnas, ke gaadhi havas pli vastan sencon : baabuur estas persona aŭto aŭ kamiono, sed gaadhi povas esti ankaŭ ĉaro, vagono, ktp
azeno : dameer
baleno : neberi = nibiri
Biblio, La Sankta : baaybal (kitaabka kiristaanka)
biciklo : bushkuleeti, baaskiil
biero : biir
birdo : shimbir
blua : buluug
bona : wanaagsan
cent : boqol
ducent : laba boqol (ktp./iwm.)
ĉaro : gaadhi (V. aŭtomobilo)
ĉevalo : faras
ĉu : ma
Rim.: kvankam ma funkcias simile al ĉu en demandoj, kies kutimaj respondoj estas "jes aŭ ne", ĝia loko en la frazo ofte ne estas komenca. Krome, ĝi povas kunfandiĝi kun aliaj vortoj, ekzemple ma + aan = miyaan ĉu mi
ĉu AB : A mise B
decembro : Disembar
dek : toban
deka : tobnaad
dimanĉo : Axad
du : laba
dua : labaad
ducent : laba boqol
dudek : labaatan
ekzemplo : tusaale
ekzemple : tusaale
elefanto : maroodi
februaro : Febraayo
fiŝo : kalluun
flanko de kamelo : dheeg | hulkujir
ĝi : isagu | iyadu (depende de la gramatika genro de la substantivo priparolata)
Rim.: Ĉiuj somalaj substantivoj estas aŭ viraj (= iĉaj) aŭ inaj.
ĝi(n) : isaga | iyada
ĝirafo : geri | gari
hipopotamo : jeer
ho : -ay (ĉe inaj nomoj); -ow (ĉe iĉaj nomoj)
hundo : ey | eey | yeey
ili : iyagu
ili(n) : iyaga
insekto : cayayaan | xasharaad
januaro : Janaayo
julio : Luulyo
junio : Juunyo
ĵaŭdo : Khamiis
kaj : iyo
Ekz.: dek du : laba iyo toban (t.e. du kaj dek)
kamelo : geel
Rim.: la kamelo estas la kerno de la tradicia somala kulturo; somalaj viroj verkas ampoemojn al siaj kamelinoj, ĉar se oni situas meze de sabla sovaĝejo, havi apud si laktodonan, portokapablan kamelinon povas signifi, ke oni travivos la sperton kaj trovos celon antaŭ ol morti pro soifo. Tial, same kiel la inuitoj havas multajn vortojn por disnuancigi nian vorton "neĝo", tiel ankaŭ en la somala ne sufiĉas unu radiko "kamel/". Ŝajnas al mi ke la plej ĝenerala vorto estas geel, sed mi trovis ankaŭ awr, ratti, madaxkuti, cayuun, tulud, goodir, ramag ... kaj krome
kamelo duĝiba : labakurusle
kamelo granda : garruud
kamelo juna : qaan | cagabbaruur
kamelo kastrita : koron
kamelido : nirig | qaalin
kamelino : hal
kamelino ne ŝarĝata : baarfuran
bredkamelo : baarqab
plej bona kamelo en la grego : mandhoorrey
rajdkamelo : rakuub
ŝarĝkamelo : awr
ŝarĝkamelo ne dresita : hayin
ŝarĝkamelo sen ŝarĝo : caddaysin
virkamelo, kameliĉo : rati
virkamelo juna : qurbac
virkamelo juna kaj ne dresita : buub
virkameloj maljunaj : farruud
kamelisto : awrkiraale | geeljire
flanko de kamelo : dheeg | hulkujir
lakto kamel(in)a : caano geel
piedo de kamelo : cagaf
ŝnuro el kamela felo : maddan
kamiono : baabuur | gaadhi
V. aŭtomobilo
kanguruo : ? (laŭ unu vortaro, kangaroo, sed mi dubas)
kapro : ri’
kelonio : diin, qubo (= testudo)
koloro : midab
komputilo : kumbuyuutar
konjunkcio : xiriiriye
Korano : quraan
krokodilo : yaxaas
ktp (= kaj tiel plu) : i.w.m. (= iyo wixii la mid ah)
kvar : afar
kvara : afraad
kvardek : afartan
kvin : shan
kvina : shanaad
kvindek : konton
lakto : caano
lakto kamel(in)a : caano geel
leono : libaax
leoniĉo, virleono : aar
leonido : cagabbaruur
leonino : gool
leopardo : harimcad
li : isagu
li(n) : isaga
libro : buug
litero : xaraf
longa : dheer
mallonga : gaab
mallongigo : gaabnin
lundo : Isniin
lutro : eey badeed
Rim.: Mi dubas, ĉu lutron rekonas tipa somalo...
majo : Maayo
mardo : Talaado
marto : Maarso
mateno : subax
bonan matenon : subax wanaagsan
merkredo : Arbaco
mi : anigu
mi(n) : aniga
mil : kun
miliardo : kun malyan
miliono : malyan | kun kun
Mogadiŝo : Muqdishu
moskito : kaneeco
muso : wallo | wala sandheer
V. ankaŭ la vortojn por "rato"
muŝo : diqsi | duqsi
Oni trovas multajn aliajn literumojn, ekzemple 'tixsi', 'dikhsi' ktp
naŭ : sagaal
naŭa : sagaalaad
naŭdek : sagaashan
ni : annagu eksk | innagu inkl
ni(n) : annaga eksk | innaga inkl
Rim.: La somala distingas t.n. inkluzivan "ni" disde t.n. ekskluziva "ni"; la inkluziva signifas "mi kaj vi [kaj eventuale ankaŭ alia(j)]"; la ekskluziva signifas "mi kaj alia(j), kontraste al vi". La diferenco estas grava, kaj nepre atentenda en tradukado.
nigra : madow
novembro : Noofembar
ok : sideed
oka : sideedaad
okdek : sideetan
oktobro : Oktoobar
orikteropo : saddexsulley
pantero : harimcad
piedo de kamelo : cagaf
Pinokjo : Baynookiyoo
pronomo : magac u-yaal
rato : dooli | jiir
sabato : Sabti
saluti : salaan
saluton! : waryaa (tio estas la plej ĝenerala, neformala salutesprimo)
sep : toddoba
sepa : toddobaad
sepdek : toddobaatan
septembro : Sitembar
ses : lix
sesa : lixaad
sesdek : lidan
skribo sankta : kitaab
strigo : guumays = guumees
substantivo : magac
ŝakalo : yey aŭ? yeey | dayo
Rim.: mi trovis ankaŭ plurajn aliajn tradukojn, interalie la vortojn donitajn por traduki "vulpo"-n
ŝarĝaŭto, ŝarĝveturilo : V. aŭtomobilo
ŝi : iyadu
ŝi(n) : iyada
ŝnuro el kamela felo : maddan
testudo : diin, qubo (= kelonio)
tri : saddex
tria : saddexaad
tridek : soddon
unu : kow | hal | mid
unua : kowaad
vagono : gaadhi
V. aŭtomobilo
vendredo : Jimce
ventro : uur
verbo : fal
verda : cagaar
vespo : laxle, nirge dhoob, xoon
Unu vortaro donas la tradukojn "laxle, xoon" por la angla "wasp"; alia donas "nirge dhoob".
veturilo : gaadhi
V. aŭtomobilo
vi sg : adigu
vi pl : idinku
vi(n) sg : adiga
vi(n) pl : idinka
vulpo : dawaco | dacawo | dawaco dacawo ?!
(?! — kaj la samaj vortoj rolas ankaŭ en unu angla-somala vortaro por traduki la vorton "jackal" (ŝakalo)!
zebro : dameer farow

Tiu ĉi paĝo apartenas al la Jahua filio de
La Lilandejo
la TTTejo de
Liland Brajant Ros’
(lilandbr@scn.org)
1